Villa Sophia Rondbrief
Januari 2018

Onze zintuigen

We merken het nauwelijks dat we als vanzelfsprekend klakkeloos en ongebreideld gebruik maken van onze zintuigen en dat we wel heel gemakkelijk opgaan in sensatiezucht en sensualiteit. Volgens de Bhagavad Gita III,42,43 heeft zich hier de vijand verschanst achter onze wensen en verlangens. Die vijand zijn wijzelf in de vorm van ons ego. Het is een kwestie van de interactie tussen waarnemer, object van waarneming en het waarnemen zelf. De zintuigen kunnen alleen functioneren als zij via de actieve geest en het onderscheidingsvermogen verbonden zijn met ons eigen bewustzijn. Dit proces van waarnemen is wetmatig en mechanisch zolang de verbinding met ons bewustzijn in stand blijft. Het is hier, op dit punt, dat de vraag van menselijke wil en onwil om de hoek komt kijken. Wat willen we zien en weten en wat niet? Fake news? De werkelijkheid of onwerkelijkheid? Waarheid of leugen? Als we gehecht zijn aan onze eigen meningen en principes, raakt deze gewetensvolle vraag steeds verder op de achtergrond en worden we een speelbal voor reclamemakers en commercie. We missen de innerlijke kracht om weerstand te bieden aan de verleidingen van de wereld en we gaan wel al te gemakkelijk op in sensatiezucht. De vijand, ons ego, heeft vrij spel. Dit houden we vol totdat onze beschikbare energie opraakt.

 
Ieder mens is op zoek naar eeuwig geluk, zelfstandigheid en soevereiniteit. Maar als de energievoorraad minder wordt en de ‘puf’ en de motivatie zijn verdwenen, stapelen de problemen zich op met alle gevolgen van dien. De uitdaging is dus om het ongebreideld gebruik van de zintuigen en van sensueel genot in te perken en regelmatig de diepte in te gaan om even ‘bij te tanken’. Als een kind leert tekenen en schrijven zullen de lijnen die het kind op papier trekt allereerst ongecontroleerd en chaotisch zijn maar met wat hulp en goede voorbeelden, leert het kind stap voor stap letters te schrijven en tekeningen te maken. Het kind is er blij mee en trots dat het kan schrijven en tekenen. Langzamerhand breidt dit scholingsproces zich uit en leert het kind omgaan met de wereld om hem heen.

 
Maat brengen in het gebruik van de zintuigen en in sensueel genot voeren tot innerlijke rust, vrede, geluk en standvastigheid. Door zelfkennis verdiept dit proces zich en worden innerlijke vrede en geluk intenser. Binnen en buiten komen steeds dichter bij elkaar. Natuurlijk gedrag maakt dat je gaat inzien waar je wel en niet van kunt genieten en in welke mate. Genoegen nemen met het eerste wat langskomt geeft geen voldoening en dan blijven we vruchteloos zoeken. De Bhagavad Gita zegt in hoofdstuk III, 42, 43: Men zegt dat de zintuigen belangrijk zijn, maar belangrijker dan de zintuigen is het denken en boven het denken staat intelligentie, maar boven intelligentie staat Het.  Dus, O Machtige in de wapens, weet dat jijZelf boven intelligentie staat. Blijf bij jeZelf. Dood dan de vijand die zich verschanst heeft achter begeerten en die zich zo moeilijk laat vangen.


 
Paul van Oyen


 

 

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *